Gratis verzending vanaf € 20,-

Perineummassage in de zwangerschap: wat zegt het onderzoek?

Gepubliceerd op 21 september 2026

Van alle dingen die je in de laatste weken van je zwangerschap "moet" doen, is perineummassage een van de weinige waar goed onderzoek naar is gedaan. Het perineum is het stukje huid en spier tussen de vagina en de anus. Bij een vaginale bevalling rekt dat flink op en kan het inscheuren; soms zet de verloskundige of arts een knip. Het idee achter de massage is simpel: door het weefsel in de laatste weken regelmatig op te rekken, wordt het soepeler en scheurt het minder snel in. In dit korte stuk lees je wat het onderzoek daarover zegt, en om welke onderzoeken het gaat.

Het onderzoek in het kort

De bekendste bron is een Cochrane-overzicht uit 2013 (Beckmann en Stock). Daarin zijn vier goed opgezette studies met bijna 2500 vrouwen samengenomen. Vrouwen die in de laatste weken hun perineum masseerden, hadden minder vaak een wond die gehecht moest worden en minder vaak een knip. Het effect gold voor vrouwen die voor het eerst vaginaal bevielen. Voor ernstige scheuren (derde- of vierdegraads) werd toen geen verschil gevonden. Vrouwen die al eerder bevallen waren, hadden drie maanden na de bevalling minder vaak pijn aan het perineum. De conclusie van de auteurs: vrouwen horen te weten dat perineummassage waarschijnlijk helpt, en horen uitleg te krijgen over hoe je het doet.

Recenter onderzoek bevestigt dat beeld. In 2020 zetten Abdelhakim en collega's elf gerandomiseerde studies met bijna 3500 vrouwen bij elkaar. Ook daar: minder knippen en minder scheuren bij vrouwen die vooraf masseerden, en in deze grotere analyse ook minder ernstige (derde- en vierdegraads) scheuren. Daarnaast zagen zij minder pijn na de bevalling, een betere wondgenezing en een iets kortere persfase.

In 2024 verscheen een derde overzicht (Yin en collega's), met tien studies bij ruim duizend vrouwen die voor het eerst bevielen. Die studie vergeleek massage in de zwangerschap met massage tijdens het persen. Beide verminderden perineumletsel. Massage in de zwangerschap had daarnaast een gunstig effect op de bekkenbodem na de bevalling, met minder ongewild verlies van ontlasting en winden drie maanden na de geboorte.

Wat betekent dat in gewone taal?

Perineummassage in de laatste weken maakt de kans op een knip en op inscheuren kleiner. Niet nul, wel kleiner. In het Cochrane-overzicht moesten ongeveer vijftien vrouwen masseren om bij één van hen een te hechten wond te voorkomen. Dat klinkt bescheiden, maar voor iets wat gratis is, weinig tijd kost en geen bijwerkingen heeft, is dat een prima uitkomst. Het effect is het duidelijkst bij een eerste vaginale bevalling.

Belangrijk om te weten: de massage beschermt niet tegen alles. Hoe de bevalling verloopt, hoe de baby ligt en hoe snel het gaat, spelen ook mee. Zie het als een kleine, zinvolle voorbereiding, niet als garantie. Een bevalling blijft een bevalling.

Zo deden vrouwen het in de onderzoeken

In de studies begonnen vrouwen meestal rond 34 of 35 weken zwangerschap. Ze masseerden een paar keer per week, steeds een paar minuten, zelf of met hun partner. Met een beetje olie op de vingers werd het weefsel aan de achterkant van de vagina zachtjes opgerekt en naar beneden en opzij geduwd, tot een licht trekkend gevoel. Geen pijn, wel voelbaar.

Vraag je verloskundige om het een keer uit te leggen. Het is in een paar minuten geleerd, en het scheelt veel onzekerheid over "doe ik het wel goed". Heb je een infectie, klachten of twijfel, overleg dan eerst.

Over de olie

De olie is een hulpmiddel, niet het medicijn. Zij maakt de massage prettiger en voorkomt wrijving. In de winkel vind je de Weleda perineum massageolie, een plantaardige olie die speciaal voor dit doel is gemaakt. Een neutrale plantaardige olie kan ook. Volg het etiket, gebruik geen olie waar je huid eerder op reageerde en stop bij irritatie. Het effect uit de onderzoeken komt van het masseren, niet van een specifiek merk.

En na de bevalling?

Ook met massage kan er een wondje of een gevoelig perineum zijn. Daar helpen een paar eenvoudige dingen bij. Een peri bottle om met lauw water te spoelen na het plassen, iets koels voor de eerste dagen en goed kraamverband. Dit zijn comfortproducten voor het herstel, geen behandeling van de wond zelf. Meer over de eerste weken thuis lees je in kraamtijd checklist.

Samengevat

Perineummassage vanaf ongeveer 34 weken verkleint de kans op een knip en op inscheuren, vooral bij een eerste vaginale bevalling. Dat is aangetoond in een Cochrane-overzicht uit 2013 en bevestigd in grotere analyses uit 2020 en 2024, die ook minder ernstige scheuren, minder pijn en een betere bekkenbodem na de bevalling zagen. Het kost een paar minuten per keer, een beetje olie en wat uitleg van je verloskundige. Wil je weten wat je verder meeneemt en voorbereidt voor de bevalling, kijk dan bij alles voor de bevalling en in vluchttas: wat er wel en niet in moet.

Dit artikel is informatie, geen medisch advies. Heb je vragen over wat voor jou verstandig is, stel ze aan je eigen verloskundige.

Producten uit deze gids

Veelgestelde vragen

Vanaf wanneer begin je met perineummassage?

In de onderzoeken begonnen vrouwen meestal rond 34 of 35 weken en masseerden ze een paar keer per week, steeds een paar minuten. Vraag je verloskundige om uitleg over hoe je het doet; dat is in een paar minuten geleerd en scheelt veel onzekerheid.

Helpt het ook als je al eerder vaginaal bent bevallen?

Het effect op inscheuren en een knip is in het onderzoek vooral gevonden bij vrouwen die voor het eerst vaginaal bevallen. Vrouwen die al eerder bevallen waren, meldden in één studie wel minder pijn aan het perineum drie maanden na de bevalling.

Welke olie heb je nodig?

Een olie die geschikt is voor de huid en het slijmvlies, bijvoorbeeld een speciale perineumolie of een neutrale plantaardige olie. De olie zelf doet het werk niet; die maakt de massage alleen prettiger. Volg het etiket en stop bij irritatie.

Kan perineummassage kwaad?

In de onderzoeken zijn geen nadelige gevolgen gevonden en de meeste vrouwen vonden het goed te doen. Heb je een infectie, klachten of twijfel, overleg dan eerst met je verloskundige.

Bronnen

Team Daisy's Dream

Samengesteld met aandacht voor heldere en bruikbare informatie.

14 dagen retour
Gratis verzending vanaf €20
Veilig betalen met iDEAL
Met liefde en onderzoek uitgekozen
Persoonlijk advies
Verzonden uit Nederland
Perineummassage in de zwangerschap: wat zegt het onderzoek? | Daisy's Dream